ShivaSahasranamastotram

Verse 1

मंगलाचरणम् शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् । प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये ॥

Shuklam Baradaram Vishnum, Sasi Varnam Chatur Bhujam, Prasanna Vadanan Dyayet, Sarva Vignoba Santhaye 1 Dressed in white you are, Oh, all pervading one,

And glowing with the colour of moon, With four arms, you are, the all knowing one I meditate on your ever-smiling face, And pray, “Remove all obstacles on my way”.

Verse 2

नमोऽस्तु ते व्यास विशालबुद्धे फुल्लारविन्दायतपत्रनेत्र । येन त्वया भारततैलपूर्णः प्रज्वालितो ज्ञानमयः प्रदीपः ॥

Namosthuthe vyasa vishala budhe, Phullaravindaayatha pathra nethra, Yena thwaya bhaaratha thaila poorna, Prajwalitho gnanamaya pradheepa. 2 Was not this great lamp full of wisdom, Filled up by the oil of Bharatha, lit by you?

My salutations to sage Vyasa, Who had all compassing intellect, And who has broad eyes like the lotus leaf.

Verse 3

वन्दे शम्भुमुमापतिं सुरगुरुं वन्दे जगत्कारणम् वन्दे पन्नगभूषणं मृगधरं वन्दे पशूनां पतिम् । वन्दे सूर्यशशाङ्कवह्निनयनं वन्दे मुकुन्दप्रियम् वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥

Vande Shambum umapathim sura gurum vande jagatkaranam, Vande pannaga bhooshanam mrugadharam, vande pasoonaam pathim, Vande surya sasanka vahni nayanam, vande mukunda priyam, Vande bhaktha janasrayam cha varadam, Vande shivam sankaram. 3

I salute the great God Shambhu, Who is the consort of Uma, Who is the teacher of devas, I salute the cause of this universe, I salute who wears snake as ornament, Who caries a deer in his hand, I salute the Lord of all beings, I salute him who has sun, moon and fire as eyes, I salute him who is dear to Mukunda, I salute him who is the refuge of his devotees, Who is the one who gives them great status, And I salute Shiva and Shankara.

Verse 4

पूर्वभागः

Yudhishtra Uvacha:- Thwayaapagheya naamani sruthaniha jagatpathe, Pithamahesaaya vibhor namanyaa chakshwa sambhave. 1 Bhabhrave viswaroopaya, mahabhagyam cha thathwatha, Surasura gurou deve shankaravyaktha yonaye. 2 Poorva Bhaga - Early Part

Verse 5

युधिष्ठिर उवाच त्वयाऽऽपगेय नामानि श्रुतानीह जगत्पतेः। पितामहेशाय विभोर्नामान्याचक्ष्व शम्भवे॥१॥ बभ्रवे विश्वरूपाय महाभाग्यं च तत्त्वतः। सुरासुरगुरौ देवे शङ्करेऽव्यक्तयोनये॥२॥

Bheeshma Uvacha:- Asakthoham gunaan vakthum maha devasya dheematha, Yo hi sarva gatho na cha sarvathra drusyathe. 3 Yudhishtra asked:- Oh my dearest grandpa, Be pleased to tell me the various names, Of him who is the lord of the universe, As you have heard from others.

Who is Shambhu with a gold coloured body, Whose form is of the universe, Who is the teacher of Asuras and devas, Who is the god of all devas, Who does all good, And who is the cause of the eternal basis, And also his fame,

Verse 6

भीष्म उवाच अशक्तोऽहं गुणान् वक्तुं महादेवस्य धीमतः। यो हि सर्वगतो देवो न च सर्वत्र दृश्यते॥३॥

Brahma Vishnu suresaanaam srushtaa cha prabhureva cha, Brahmaadaya pisachaantha yam hi deva upasathe. 4 Bheeshma replied:- Incapable I am to tell about the properties, Of the great God who is very great,

For he is seen everywhere but seen nowhere.

Verse 7

ब्रह्मविष्णुसुरेशानां स्रष्टा च प्रभुरेव च। ब्रह्मादयः पिशाचान्ता यं हि देवा उपासते॥४॥

Prakrutheenaam parathwena purushasya cha ya para, Chinthyathe yo yogavidhbhi rishibhi Thathwa darshibhi., Aksharam para Brahma asacha sadasacha ya. 5 Brahma , devas, ghosts and others.

He is the one who created Brahma, Vishnu and other devas, He is their Lord and he is worshipped by,

Verse 8

प्रकृतीनां परत्वेन पुरुषस्य च यः परः। चिन्त्यते यो योगविद्भिरृषिभिस्तत्त्वदर्शिभिः॥५॥

Prakruthim purusham chaiva kshobhayithwa tswathejasa, Brahmana masrujath thasmad Dheva dheva prajapathi. 6

He is greater than nature and the masculine concept, He is being meditated upon by great sages who know the truth, He is the causal universe, cause as well as the effect.

Verse 9

प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षोभयित्वा स्वतेजसा। ब्रह्माणमसृजत् तस्माद्देवदेवः प्रजापतिः॥६॥

Ko hi shaktho gunaan vakthum deva devasya dheematha, Garbha janma jara yuktho marthyo mruthyu samanvitha. 7

He who is the God of gods and God of all beings, Through his power destabilizes Purusha and nature , And creates Brahma out of it.

Verse 10

को हि शक्तो गुणान् वक्तुं देवदेवस्य धीमतः। गर्भजन्मजरायुक्तो मर्त्यो मृत्युसमन्वितः॥७॥

Ko hi saktho bhavam gnathum madhwidha parameshwaram, Rithe narayanath puthra Shanka chakra Gada dharath. 8 Would be capable of telling the properties, Of him who is the God of gods and knower of all?

Which man who is subject of birth, growing up and death,

Verse 11

को हि शक्तो भवं ज्ञातुं मद्विधः परमेश्वरम्। ऋते नारायणात् पुत्र शङ्खचक्रगदाधरात्॥८॥

Esha vidhwan guna sreshto Vishnu parama durjaya, Divya chakshur maha theja veekshyathe yoga chakshsha. 9 Oh Son, Is it possible for an ordinary mortal to know.

That great god like him , rather it is possible, For the Lord Narayana who carries mace, conch and wheel, To know about Sankara who is the greatest God.

Verse 12

एष विद्वान् गुणश्रेष्ठो विष्णुः परमदुर्जयः। दिव्यचक्षुर्महातेजा वीक्ष्यते योगचक्षुषा॥९॥

Rudra bhakthya thu krishnena jagat vyaptham mahathmana, Tham prasadhya thadha devam bhadaryam kila bharatha. 10 Arthath priya harathwam cha sarva lokeshu vai yadhaa, Prapthavaaneva rajendra suvarnaakshan maheswaraath. 11 Sees him by his eyes of yoga.

That Vishnu who knows ever thing, Who has greatest qualities, Who cannot be won over by anybody, Who has special holy sight, And who is greatly resplendent,

Verse 13

रुद्रभक्त्या तु कृष्णेन जगद्‌व्याप्तं महात्मना। तं प्रसाद्य तदा देवं बदर्यां किल भारत॥१०॥ अर्थात् प्रियतरत्वं च सर्वलोकेषु वै तदा। प्राप्तवानेव राजेन्द्र सुवर्णाक्षान्महेश्वरात्॥११॥

Poornam varsha sahasram thu thaptha vaanesha maadhava, Prasadhya varadam devam chara chara gurum shivam. 12 Has spread all over the universe, Oh Bharatha, Oh king of kings, Than all the worlds and all aspects of knowledge.

The great Lord Krishna, due to his devotion to Rudra, After making Lord Shiva pleased by his penance in Bhadrinath, He has attained the state of being more dear,

Verse 14

पूर्णं वर्षसहस्रं तु तप्तवानेष माधवः। प्रसाद्य वरदं देवं चराचरगुरुं शिवम्॥१२॥

Yuge yuge thu krushnena thoshitho vai maheswara, Bhakthya paramaya chaiva prathi sruthwa mahatmana. 13

This Lord Madhava has done penance for a full thousand years, And has pleased him who is the teacher of all beings, And the giver of all boons.

Verse 15

युगे युगे तु कृष्णेन तोषितो वै महेश्वरः। भक्त्या परमया चैव प्रीतश्चैव महात्मनः॥१३॥

Iswarya yadrusam thasya jagadyoner mahatmana, Thadayam drushtavaan sakshath puthrartho Harir achyutha. 14 Lord Parameshwara becomes pleased and happy Eons after eons, by this Krishna who is devotee of Lord Shiva.

Verse 16

ऐश्वर्यं यादृशं तस्य जगद्योनेर्महात्मनः। तदयं दृष्टवान् साक्षात् पुत्रार्थे हरिरच्युतः॥१४॥

Yasyath paratharam chaiva naanyam pasyami bharatha, Vykyathum deva devasya shaktho naamanyaseshatha. 15 Has seen the greatness of Maheswara who is the origin of the world. (Lord Krishna did penance to get a son out of Jhambhavati, the daughter of Jhambhavan)

This Krishna who is Hari, who did penance for getting a son,

Verse 17

यस्मात् परतरं चैव नान्यं पश्यामि भारत। व्याख्यातुं देवदेवस्य शक्तो नामान्यशेषतः॥१५॥

Esha shaktho maha bahur vakthum bhagawatho gunaan, Vibhuthim chaiva karthsynyena sathyaam Maheeswari nrupa. 16 Hey Bharatha, I do not find any one else suitable,

To tell you about the various names of the god of gods.

Verse 18

एष शक्तो महाबाहुर्वक्तुं भगवतो गुणान्। विभूतिं चैव कार्त्स्न्येन सत्यां माहेश्वरीं नृप॥१६॥

Sura sura guro deva vishno thwam vakthumarhasi, Shivaaya shiva roopaya yanma aprucha yudishtra. 17 Oh king , that great armed one , Is the one capable of telling the properties of God,

And capable of fully telling you truthfully, The powers of The great God.

Verse 19

सुरासुरगुरो देव विष्णो त्वं वक्तुम् अर्हसि। शिवाय शिवरूपाय यन्माऽपृच्छद्युधिष्ठिरः॥१७॥

Naamnam sahasram devasya thandinaa Brhama vadinaa, Niveditham brhma loke brahmano yath puraa Abhvath. 18 Dwaipayana prabhu thasyasthadha cheme thpodhana, Rishaya suvrutha danthaa srunvanthu gadahsthava. 19 Hey Teacher of Devas and asuras, Hey Vishnu, About the great god, which Yudishtra asked.

It is but very proper, that you tell,

Verse 20

नाम्नां सहस्रं देवस्य तण्डिना ब्रह्मवादिना। निवेदितं ब्रह्मलोके ब्रह्मणो यत् पुराऽभवत्॥१८॥ द्वैपायनप्रभृतयस्तथा चेमे तपोधनाः। ऋषयः सुव्रता दान्ताः शृण्वन्तु गदतस्तव॥१९॥

Vasudeva Uvacha:- Na gathi karmaanam saakya vethumeesasya thathwatha., Hiranyagarbha pramukha deva sendraa maharshaya. 20 Those thousand names of God told by sage Dandi,

Who was the knower of Brahmam, Which was told in the land of Brahmas, With lord Brahma as a witness, May please be heard by these sages, Like Dvaipayana who have done great penance, And have won control over their sense organs.

Verse 21

ध्रुवाय नन्दिने होत्रे गोप्त्रे विश्वसृजेऽग्नये। महाभाग्यं विभो ब्रूहि मुण्डिनेऽथ कपर्दिने॥

Na vidhuryasya nidhana maadhim vaa sookshma darshana, Sa kadham nama mathrena sakhyo gnathum sathaam gathi. 21 Vasudeva told:- Neither gods like Brahma and Indra, Are capable of understanding,

Nor the several great sages, The philosophy behind the great lord.

Verse 22

वासुदेव उवाच न गतिः कर्मणां शक्या वेत्तुमीशस्य तत्त्वतः। हिरण्यगर्भप्रमुखा देवाः सेन्द्रा महर्षयः॥२०॥

Thasyaha masuragnasya kamschid bhagawatho gunaan, Bhavathaam Keerthiyishyaami vrathesaya yathathadam. 22

How can one understand Him, Just by the mention of his name, Who is capable of seeing minutest things, Who does not have an end nor beginning, And who is the refuge of saints.

Verse 23

न विदुर्यस्य निधनम् आदिं वा सूक्ष्मदर्शिनः। स कथं नाममात्रेण शक्यो ज्ञातुं सतां गतिः॥२१॥

Vaisampayana Uvacha:- Evamukthwa thu bhagwan gunaamsthasya mahaathmana, Upasprusya suchir bhoothwa, kadhyamaasa dheematha. 23

I would tell you, few properties of that great God, Who is the God of all penances and, Who is the destroyer of asuras.

Verse 24

तस्याहम् असुरघ्नस्य कांश्चिद्भगवतो गुणान्। भवतां कीर्तयिष्यामि व्रतेशाय यथातथम्॥२२॥

Vasudeva Uvacha:- Thatha sa prayatho boothwa mama thaha Yudishtra, Pranjali praha viprarishinaam samgrahamaditha. 24 Vaisampayana told:- Sat down did the act of cleaning himself,

After telling like this Lord Krishna, And started telling about that great Lord, Who was the Lord of all good natured.

Verse 25

वैशम्पायन उवाच एवमुक्त्वा तु भगवान् गुणांस्तस्य महात्मनः। उपस्पृश्य शुचिर्भूत्वा कथयामास धीमतः॥२३॥

Upamanyu Uvacha:- Brahma prokthou rishi prokthou veda vedanga sambhavai, Sarva lokeshu –vikhyatham sthuthyam sthoshyami namabhi. 25 Vasudeva told:- Oh my cousin Yudishtra who is dear to me, Told me about the several names of Shiva.

The sage Abhimanyu with folded hands, After concentrating his mind in to one,

Verse 26

सर्वभूतात्मभूतस्य हरस्यामिततेजसः अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां शर्वस्य मे शृणु। यच्छ्रुत्वा मनुजव्याघ्र सर्वान्कामानवाप्स्यसि ॥ ३०॥

Mahadhbhir vihithaisathyai Sidhai sarvartha sadhakhai, Rishinaa thandinaa bhakthya kruthai –veda kruthathmana. 26 Sage Upamanyu told:-

I pray him , using those names, Which have been read by Brahma and other sages, Which have arisen from Vedas and Vedangas, And which are famous throughout the world.

Verse 27

न्यासा ॐ अस्य शिवसहस्रनामस्तोत्रंमहामन्त्रस्य नारायणऋषिः । उपमन्युऋषिः अनुष्टुप्छन्दः । श्रीसाम्बसदाशिवो देवता श्रीसाम्बसदाशिवप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥

Yadhokthai Sadhubhi khyathai munibhisthathwa darshibhi, Pravaram pradhamam swarga sarva bhootha hitham shubham. 27 These names have been praises by the great, They are true and give occult powers, They help you to get any job done,

And have been told by Sage Dandi, Whose heart is immersed in Vedas.

Verse 28

ध्यानम् । शान्तं पद्मासनस्थं शशिधरमकुटं पञ्चवक्त्रं त्रिनेत्रं शूलं वज्रं च खड्गं परशुमभयदं दक्षभागे वहन्तं । नागं पाशं च घण्टां प्रलयहुतवहं चाङ्कुशं वामभागे नानालङ्कारयुक्तं स्फटिकमणिनिभं पार्वतीशं नमामि ॥

Sruthai sarvathra jagathi Brhma loka avatharithai, Sathyai sthath pramam , brhma brhma proktham sanathanam, Vakshye yadu kula sreshta srunushvava hitho mama. 28 Using those famous , well known names.

I pray ,who does good to all beings, Who is worshipped by good me, Who is worshipped by sages and philosophers, Who is the first among all, And who can grant us heaven,

Verse 29

|| स्तोत्रम् || ओं स्थिरः स्थाणुः प्रभुर्भीमः प्रवरो वरदो वरः । सर्वात्मा सर्वविख्यातः सर्वः सर्वकरो भवः ॥ १ ॥ जटी चर्मी शिखण्डी च सर्वाङ्गः सर्वभावनः । हरश्च हरिणाक्षश्च सर्वभूतहरः प्रभुः ॥ २ ॥ प्रवृत्तिश्च निवृत्तिश्च नियतः शाश्वतो ध्रुवः । श्मशानवासी भगवान् खचरो गोचरोऽर्दनः ॥ ३ ॥ अभिवाद्यो महाकर्मा तपस्वी भूतभावनः । उन्मत्तवेषप्रच्छन्नः सर्वलोकप्रजापतिः ॥ ४ ॥ महारूपो महाकायो वृषरूपो महायशाः । महात्मा सर्वभूतात्मा विश्वरूपो महाहनुः ॥ ५ ॥ लोकपालोऽन्तर्हितात्मा प्रसादो हयगर्दभिः । पवित्रं च महांश्चैव नियमो नियमाश्रितः ॥ ६ ॥ सर्वकर्मा स्वयम्भूत आदिरादिकरो निधिः । सहस्राक्षो विशालाक्षः सोमो नक्षत्रसाधकः ॥ ७ ॥ चन्द्रः सूर्यः शनिः केतुर्ग्रहो ग्रहपतिर्वरः । अत्रिरत्र्यानमस्कर्ता मृगबाणार्पणोऽनघः ॥ ८ ॥ महातपा घोरतपा अदीनो दीनसाधकः । संवत्सरकरो मन्त्रः प्रमाणं परमं तपः ॥ ९ ॥ योगी योज्यो महाबीजो महारेता महाबलः । सुवर्णरेताः सर्वज्ञः सुबीजो बीजवाहनः ॥ १० ॥ दशबाहुस्त्वनिमिषो नीलकण्ठ उमापतिः । विश्वरूपः स्वयंश्रेष्ठो बलवीरोऽबलो गणः ॥ ११ ॥ गणकर्ता गणपतिर्दिग्वासाः काम एव च । मन्त्रवित्परमोमन्त्रः सर्वभावकरो हरः ॥ १२ ॥ कमण्डलुधरो धन्वी बाणहस्तः कपालवान् । अशनी शतघ्नी खड्गी पट्‍टिशी चायुधी महान् ॥ १३ ॥ स्रुवहस्तः सुरूपश्च तेजस्तेजस्करो निधिः । उष्णीषी च सुवक्त्रश्च उदग्रो विनतस्तथा ॥ १४ ॥ दीर्घश्च हरिकेशश्च सुतीर्थः कृष्ण एव च । सृगालरूपः सिद्धार्थो मुण्डः सर्वशुभङ्करः ॥ १५ ॥ अजश्च बहुरूपश्च गन्धधारी कपर्द्यपि । ऊर्ध्वरेता ऊर्ध्वलिङ्ग ऊर्ध्वशायी नभस्स्थलः ॥ १६ ॥ त्रिजटी चीरवासाश्च रुद्रः सेनापतिर्विभुः । अहश्चरो नक्तञ्चरस्तिग्ममन्युः सुवर्चसः ॥ १७ ॥ गजहा दैत्यहा कालो लोकधाता गुणाकरः । सिंहशार्दूलरूपश्च आर्द्रचर्माम्बरावृतः ॥ १८ ॥ कालयोगी महानादः सर्वकामश्चतुष्पथः । निशाचरः प्रेतचारी भूतचारी महेश्वरः ॥ १९ ॥ बहुभूतो बहुधरः स्वर्भानुरमितो गतिः । नृत्यप्रियो नित्यनर्तो नर्तकः सर्वलालसः ॥ २० ॥ घोरो महातपाः पाशो नित्यो गिरिरुहो नभः । सहस्रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्यतन्द्रितः ॥ २१ ॥ अधर्षणो धर्षणात्मा यज्ञहा कामनाशकः । दक्षयागापहारी च सुसहो मध्यमस्तथा ॥ २२ ॥ तेजोपहारी बलहा मुदितोऽर्थोऽजितो वरः । गम्भीरघोषो गम्भीरो गम्भीरबलवाहनः ॥ २३ ॥ न्यग्रोधरूपो न्यग्रोधो वृक्षकर्णस्थितिर्विभुः । सुतीक्ष्णदशनश्चैव महाकायो महाननः ॥ २४ ॥ विष्वक्सेनो हरिर्यज्ञः सम्युगापीडवाहनः । तीक्ष्णतापश्च हर्यश्वः सहायः कर्मकालवित् ॥ २५ ॥ विष्णुप्रसादितो यज्ञः समुद्रो बडबामुखः । हुताशनसहायश्च प्रशान्तात्मा हुताशनः ॥ २६ ॥ उग्रतेजा महातेजा जन्यो विजयकालवित् । ज्योतिषामयनं सिद्धिः सर्वविग्रह एव च ॥ २७ ॥ शिखी मुण्डी जटी ज्वाली मूर्तिजो मूर्धगो बली । वेणवी पणवी ताली खली कालकटङ्कटः ॥ २८ ॥ नक्षत्रविग्रहमतिर्गुणबुद्धिर्लयोऽगमः । प्रजापतिर्विश्वबाहुर्विभागः सर्वगोमुखः ॥ २९ ॥ विमोचनः सुसरणो हिरण्यकवचोद्भवः । मेढ्रजो बलचारी च महीचारी स्रुतस्तथा ॥ ३० ॥ [मेघजो] सर्वतूर्यनिनादी च सर्वातोद्यपरिग्रहः । व्यालरूपो गुहावासी गुहो माली तरङ्गवित् ॥ ३१ ॥ त्रिदशस्त्रिकालधृक्कर्मसर्वबन्धविमोचनः । बन्धनस्त्वसुरेन्द्राणां युधिशत्रुविनाशनः ॥ ३२ ॥ साङ्ख्यप्रसादो दुर्वासाः सर्वसाधुनिषेवितः । प्रस्कन्दनो विभागज्ञो अतुल्यो यज्ञभागवित् ॥ ३३ ॥ सर्ववासः सर्वचारी दुर्वासा वासवोऽमरः । हैमो हेमकरो यज्ञः सर्वधारी धरोत्तमः ॥ ३४ ॥ लोहिताक्षो महाक्षश्च विजयाक्षो विशारदः । सङ्ग्रहो निग्रहः कर्ता सर्पचीरनिवासनः ॥ ३५ ॥ मुख्योऽमुख्यश्च देहश्च काहलिः सर्वकामदः । सर्वकालप्रसादश्च सुबलो बलरूपधृक् ॥ ३६ ॥ सर्वकामवरश्चैव सर्वदः सर्वतोमुखः । आकाशनिर्विरूपश्च निपाती ह्यवशः खगः ॥ ३७ ॥ रौद्ररूपोऽंशुरादित्यो बहुरश्मिः सुवर्चसी । वसुवेगो महावेगो मनोवेगो निशाचरः ॥ ३८ ॥ सर्ववासी श्रियावासी उपदेशकरोऽकरः । मुनिरात्मनिरालोकः सम्भग्नश्च सहस्रदः ॥ ३९ ॥ पक्षी च पक्षरूपश्च अतिदीप्तो विशाम्पतिः । उन्मादो मदनः कामो ह्यश्वत्थोऽर्थकरो यशः ॥ ४० ॥ वामदेवश्च वामश्च प्राग्दक्षिणश्च वामनः । सिद्धयोगी महर्षिश्च सिद्धार्थः सिद्धसाधकः ॥ ४१ ॥ भिक्षुश्च भिक्षुरूपश्च विपणो मृदुरव्ययः । महासेनो विशाखश्च षष्ठिभागो गवाम्पतिः ॥ ४२ ॥ वज्रहस्तश्च विष्कम्भी चमूस्तम्भन एव च । वृत्तावृत्तकरस्तालो मधुर्मधुकलोचनः ॥ ४३ ॥ वाचस्पत्यो वाजसनो नित्यमाश्रितपूजितः । [नित्याश्रमपूजितः] ब्रह्मचारी लोकचारी सर्वचारी विचारवित् ॥ ४४ ॥ ईशान ईश्वरः कालो निशाचारी पिनाकवान् । निमित्तस्थो निमित्तं च नन्दिर्नन्दिकरो हरिः ॥ ४५ ॥ नन्दीश्वरश्च नन्दी च नन्दनो नन्दिवर्धनः । भगहारी निहन्ता च कालो ब्रह्मपितामहः ॥ ४६ ॥ चतुर्मुखो महालिङ्गश्चारुलिङ्गस्तथैव च । लिङ्गाध्यक्षः सुराध्यक्षो योगाध्यक्षो युगावहः ॥ ४७ ॥ बीजाध्यक्षो बीजकर्ता अध्यात्माऽनुगतो बलः । इतिहासः सकल्पश्च गौतमोऽथ निशाकरः ॥ ४८ ॥ दम्भो ह्यदम्भो वैदम्भो वश्यो वशकरः कलिः । लोककर्ता पशुपतिर्महाकर्ता ह्यनौषधः ॥ ४९ ॥ अक्षरं परमं ब्रह्म बलवच्छक्र एव च । नीतिर्ह्यनीतिः शुद्धात्मा शुद्धो मान्यो गतागतः ॥ ५० ॥ बहुप्रसादः सुस्वप्नो दर्पणोऽथ त्वमित्रजित् । वेदकारो मन्त्रकारो विद्वान् समरमर्दनः ॥ ५१ ॥ महामेघनिवासी च महाघोरो वशीकरः । अग्निज्वालो महाज्वालो अतिधूम्रो हुतो हविः ॥ ५२ ॥ वृषणः शङ्करो नित्यं वर्चस्वी धूमकेतनः । नीलस्तथाऽङ्गलुब्धश्च शोभनो निरवग्रहः ॥ ५३ ॥ स्वस्तिदः स्वस्तिभावश्च भागी भागकरो लघुः । उत्सङ्गश्च महाङ्गश्च महागर्भपरायणः ॥ ५४ ॥ कृष्णवर्णः सुवर्णश्च इन्द्रियं सर्वदेहिनाम् । महापादो महाहस्तो महाकायो महायशाः ॥ ५५ ॥ महामूर्धा महामात्रो महानेत्रो निशालयः । महान्तको महाकर्णो महोष्ठश्च महाहनुः ॥ ५६ ॥ महानासो महाकम्बुर्महाग्रीवः श्मशानभाक् । महावक्षा महोरस्को ह्यन्तरात्मा मृगालयः ॥ ५७ ॥ लम्बनो लम्बितोष्ठश्च महामायः पयोनिधिः । महादन्तो महादम्ष्ट्रो महाजिह्वो महामुखः ॥ ५८ ॥ महानखो महारोमा महाकोशो महाजटः । प्रसन्नश्च प्रसादश्च प्रत्ययो गिरिसाधनः ॥ ५९ ॥ स्नेहनोऽस्नेहनश्चैव अजितश्च महामुनिः । वृक्षाकारो वृक्षकेतुरनलो वायुवाहनः ॥ ६० ॥ गण्डली मेरुधामा च देवाधिपतिरेव च । अथर्वशीर्षः सामास्य ऋक्सहस्रामितेक्षणः ॥ ६१ ॥ यजुः पादभुजो गुह्यः प्रकाशो जङ्गमस्तथा । अमोघार्थः प्रसादश्च अभिगम्यः सुदर्शनः ॥ ६२ ॥ उपकारः प्रियः सर्वः कनकः काञ्चनच्छविः । नाभिर्नन्दिकरो भावः पुष्करः स्थपतिः स्थिरः ॥ ६३ ॥ द्वादशस्त्रासनश्चाद्यो यज्ञो यज्ञसमाहितः । नक्तं कलिश्च कालश्च मकरः कालपूजितः ॥ ६४ ॥ सगणो गणकारश्च भूतवाहनसारथिः । भस्मशयो भस्मगोप्ता भस्मभूतस्तरुर्गणः ॥ ६५ ॥ लोकपालस्तथालोको महात्मा सर्वपूजितः । शुक्लस्त्रिशुक्लः सम्पन्नः शुचिर्भूतनिषेवितः ॥ ६६ ॥ आश्रमस्थः क्रियावस्थो विश्वकर्ममतिर्वरः । विशालशाखस्ताम्रोष्ठो ह्यम्बुजालः सुनिश्चलः ॥ ६७ ॥ कपिलः कपिशः शुक्लः आयुश्चैव परोः । गन्धर्वो ह्यदितिस्तार्क्ष्यः सुविज्ञेयः सुशारदः ॥ ६८ ॥ परश्वधायुधो देवः ह्यनुकारी सुबान्धवः । तुम्बवीणो महाक्रोध ऊर्ध्वरेता जलेशयः ॥ ६९ ॥ उग्रो वंशकरो वंशो वंशनादो ह्यनिन्दितः । सर्वाङ्गरूपो मायावी सुहृदो ह्यनिलोऽनलः ॥ ७० ॥ बन्धनो बन्धकर्ता च सुबन्धनविमोचनः । सयज्ञारिः सकामारिर्महादम्ष्ट्रो महायुधः ॥ ७१ ॥ बहुधानिन्दितः शर्वः शङ्करः शङ्करोऽधनः । अमरेशो महादेवो विश्वदेवः सुरारिहा ॥ ७२ ॥ अहिर्बुध्न्योऽनिलाभश्च चेकितानो हरिस्तथा । अजैकपाच्च कापाली त्रिशङ्कुरजितः शिवः ॥ ७३ ॥ धन्वन्तरिर्धूमकेतुः स्कन्दो वैश्रवणस्तथा । धाता शक्रश्च विष्णुश्च मित्रस्त्वष्टा ध्रुवो धरः ॥ ७४ ॥ प्रभावः सर्वगो वायुरर्यमा सविता रविः । उषङ्गुश्च विधाता च मान्धाता भूतभावनः ॥ ७५ ॥ विभुर्वर्णविभावी च सर्वकामगुणावहः । पद्मनाभो महागर्भश्चन्द्रवक्त्रोऽनिलोऽनलः ॥ ७६ ॥ बलवांश्चोपशान्तश्च पुराणः पुण्यचञ्चुरी । कुरुकर्ता कुरुवासी कुरुभूतो गुणौषधः ॥ ७७ ॥ सर्वाशयो दर्भचारी सर्वेषां प्राणिनाम्पतिः । देवदेवः सुखासक्तः सदसत्सर्वरत्नवित् ॥ ७८ ॥ कैलासगिरिवासी च हिमवद्गिरिसंश्रयः । कूलहारी कूलकर्ता बहुविद्यो बहुप्रदः ॥ ७९ ॥ वणिजो वर्धकी वृक्षो वकुलश्चन्दनछ्छदः । सारग्रीवो महाजत्रुरलोलश्च महौषधः ॥ ८० ॥ सिद्धार्थकारी सिद्धार्थश्छन्दोव्याकरणोत्तरः । सिंहनादः सिंहदम्ष्ट्रः सिंहगः सिंहवाहनः ॥ ८१ ॥ प्रभावात्मा जगत्कालस्थालो लोकहितस्तरुः । सारङ्गो नवचक्राङ्गः केतुमाली सभावनः ॥ ८२ ॥ भूतालयो भूतपतिरहोरात्रमनिन्दितः ॥ ८३ ॥ वाहिता सर्वभूतानां निलयश्च विभुर्भवः । अमोघः सम्यतो ह्यश्वो भोजनः प्राणधारणः ॥ ८४ ॥ धृतिमान् मतिमान् दक्षः सत्कृतश्च युगाधिपः । गोपालिर्गोपतिर्ग्रामो गोचर्मवसनो हरिः ॥ ८५ ॥ हिरण्यबाहुश्च तथा गुहापालः प्रवेशिनाम् । प्रकृष्टारिर्महाहर्षो जितकामो जितेन्द्रियः ॥ ८६ ॥ गान्धारश्च सुवासश्च तपस्सक्तो रतिर्नरः । महागीतो महानृत्यो ह्यप्सरोगणसेवितः ॥ ८७ ॥ महाकेतुर्महाधातुर्नैकसानुचरश्चलः । आवेदनीय आदेशः सर्वगन्धसुखावहः ॥ ८८ ॥ तोरणस्तारणो वातः परिधीपतिखेचरः । सम्योगो वर्धनो वृद्धो ह्यतिवृद्धो गुणाधिकः ॥ ८९ ॥ नित्य आत्मा सहायश्च देवासुरपतिः पतिः । युक्तश्च युक्तबाहुश्च देवो दिवि सुपर्वणः ॥ ९० ॥ आषाढश्च सुषाढश्च ध्रुवोऽथ हरिणो हरः । वपुरावर्तमानेभ्यो वसुश्रेष्ठो महापथः ॥ ९१ ॥ शिरोहारी विमर्शश्च सर्वलक्षणलक्षितः । अक्षश्च रथयोगी च सर्वयोगी महाबलः ॥ ९२ ॥ समाम्नायोऽसमाम्नायस्तीर्थदेवो महारथः । निर्जीवो जीवनो मन्त्रः शुभाक्षो बहुकर्कशः ॥ ९३ ॥ रत्नप्रभूतो रत्नाङ्गो महार्णवनिपानवित् । [रक्ताङ्गो] मूलं विशालो ह्यमृतो व्यक्ताव्यक्तस्तपोनिधिः ॥ ९४ ॥ आरोहणोऽधिरोहश्च शीलधारी महायशाः । सेनाकल्पो महाकल्पो योगो युगकरो हरिः ॥ ९५ ॥ [योगकरो] युगरूपो महारूपो महानागहनो वधः । न्यायनिर्वपणः पादः पण्डितो ह्यचलोपमः ॥ ९६ ॥ बहुमालो महामालः शशी हरसुलोचनः । विस्तारो लवणः कूपस्त्रियुगः सफलोदयः ॥ ९७ ॥ त्रिलोचनो विषण्णाङ्गो मणिविद्धो जटाधरः । बिन्दुर्विसर्गः सुमुखः शरः सर्वायुधः सहः ॥ ९८ ॥ निवेदनः सुखाजातः सुगन्धारो महाधनुः । गन्धपाली च भगवानुत्थानः सर्वकर्मणाम् ॥ ९९ ॥ मन्थानो बहुलो वायुः सकलः सर्वलोचनः । तलस्तालः करस्थाली ऊर्ध्वसंहननो महान् ॥ १०० ॥ छत्रं सुछत्रो विख्यातो लोकः सर्वाश्रयः क्रमः । मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डी कुण्डी विकुर्वणः ॥ १०१ ॥ हर्यक्षः ककुभो वज्री शतजिह्वः सहस्रपात् । सहस्रमूर्धा देवेन्द्रः सर्वदेवमयो गुरुः ॥ १०२ ॥ सहस्रबाहुः सर्वाङ्गः शरण्यः सर्वलोककृत् । पवित्रं त्रिककुन्मन्त्रः कनिष्ठः कृष्णपिङ्गलः ॥ १०३ ॥ ब्रह्मदण्डविनिर्माता शतघ्नी पाशशक्तिमान् । पद्मगर्भो महागर्भो ब्रह्मगर्भो जलोद्भवः ॥ १०४ ॥ गभस्तिर्ब्रह्मकृद्ब्रह्मी ब्रह्मविद्ब्राह्मणो गतिः । अनन्तरूपो नैकात्मा तिग्मतेजाः स्वयम्भुवः ॥ १०५ ॥ ऊर्ध्वगात्मा पशुपतिर्वातरंहा मनोजवः । चन्दनी पद्मनालाग्रः सुरभ्युत्तरणो नरः ॥ १०६ ॥ कर्णिकारमहास्रग्वी नीलमौलिः पिनाकधृत् । उमापतिरुमाकान्तो जाह्नवीभृदुमाधवः ॥ १०७ ॥ वरो वराहो वरदो वरेण्यः सुमहास्वनः । महाप्रसादो दमनः शत्रुहा श्वेतपिङ्गलः ॥ १०८ ॥ प्रीतात्मा परमात्मा च प्रयतात्मा प्रधानधृत् । सर्वपार्श्वमुखस्त्र्यक्षो धर्मसाधारणो वरः ॥ १०९ ॥ चराचरात्मा सूक्ष्मात्मा अमृतो गोवृषेश्वरः । साध्यर्षिर्वसुरादित्यः विवस्वान्सविताऽमृतः ॥ ११० ॥ व्यासः सर्गः सुसङ्क्षेपो विस्तरः पर्ययो नरः । ऋतुः संवत्सरो मासः पक्षः सङ्ख्यासमापनः ॥ १११ ॥ कला काष्ठा लवा मात्रा मुहूर्ताहः क्षपाः क्षणाः । विश्वक्षेत्रं प्रजाबीजं लिङ्गमाद्यस्सुनिर्गमः ॥ ११२ ॥ सदसद्व्यक्तमव्यक्तं पिता माता पितामहः । स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं मोक्षद्वारं त्रिविष्टपम् ॥ ११३ ॥ निर्वाणं ह्लादनश्चैव ब्रह्मलोकः परागतिः । देवासुरविनिर्माता देवासुरपरायणः ॥ ११४ ॥ देवासुरगुरुर्देवो देवासुरनमस्कृतः । देवासुरमहामात्रो देवासुरगणाश्रयः ॥ ११५ ॥ देवासुरगणाध्यक्षो देवासुरगणाग्रणीः । देवादिदेवो देवर्षिर्देवासुरवरप्रदः ॥ ११६ ॥ देवासुरेश्वरो विश्वो देवासुरमहेश्वरः । सर्वदेवमयोऽचिन्त्यो देवतात्माऽऽत्मसम्भवः ॥ ११७ ॥ उद्भित्त्रिविक्रमो वैद्यो विरजो नीरजोऽमरः । ईड्यो हस्तीश्वरो व्याघ्रो देवसिंहो नरर्षभः ॥ ११८ ॥ विबुधोऽग्रवरः सूक्ष्मः सर्वदेवस्तपोमयः । सुयुक्तः शोभनो वज्री प्रासानाम्प्रभवोऽव्ययः ॥ ११९ ॥ गुहः कान्तो निजः सर्गः पवित्रं सर्वपावनः । शृङ्गी शृङ्गप्रियो बभ्रू राजराजो निरामयः ॥ १२० ॥ अभिरामः सुरगणो विरामः सर्वसाधनः । ललाटाक्षो विश्वदेवो हरिणो ब्रह्मवर्चसः ॥ १२१ ॥ स्थावराणाम्पतिश्चैव नियमेन्द्रियवर्धनः । सिद्धार्थः सिद्धभूतार्थोऽचिन्त्यः सत्यव्रतः शुचिः ॥ १२२ ॥ व्रताधिपः परं ब्रह्म भक्तानुग्रहकारकः । [भक्तानाम्परमागतिः] विमुक्तो मुक्ततेजाश्च श्रीमान् श्रीवर्धनो जगत् ॥ १२३ ॥ श्रीमानः श्रीवर्धनो जगतः ॐ नम इति ॥ ॥इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि श्रीशिवसहस्रनामावलिः सम्पूर्णा॥

Varayainam bhavam devam bhakthasthvam parameshvaram, Thena they sraviyishyami yahad brahma sanathanam. 29 Oh Chief of the clan of Yadus, Please hear from me with concentration those names

Which came from the world of Brahma, Which are found based in the Vedas, Which are every where, And which are truth And I salute that great God who is Brahmam, And is worshipped by Lord Brahma.

Verse 30

यथा प्रधानं भगवान् इति भक्त्या स्तुतो मया यं न ब्रह्मादयो देवा विदुस्तत्त्वेन नर्षयः ॥१॥

Na sakyam vistharath kruthsnam vakthum sarvasya kenachith, Yukthenaapi vibhoothinaa Mapi varsha sathair api. 30 Oh Krishna , who is his devotee, Please worship that Parameshwara,

Who is the source of the world, And Who is the god of gods, And for that purpose, I am making you hear the following.

Verse 31

स्तोतव्यमर्च्यं वन्द्यं च कः स्तोष्यति जगत्पतिम् भक्तिं त्वेवं पुरस्कृत्य मया यज्ञपतिर्विभुः ततोऽभ्यनुज्ञां सम्प्राप्य स्तुतो मतिमतां वरः ॥२॥

Yasyadhir Madhya mantham cha surair api na gamyahe, Kasthasya shakthuyadwaktham gunaan karsnyena madhava. 31

Even though one has all abilities and fame, It is just impossible for them to narrate fully, All the greatness of Shiva even in hundred years.

Verse 32

शिवमेभिः स्तुवन् देवं नामभिः पुष्टिवर्धनैः । नित्ययुक्तः शुचिर्भक्तः प्राप्नोत्यात्मानमात्मना ॥३॥

Kinthu devasya mahatha samkshipthartha padaksharam, Shakthi thascharitham vakshye prasadathasya dheematha. 32 Hey Madhava,, Who will have the ability ,

To describe in full, the qualities of him, Whose head or foot was not found by the devas?

Verse 33

ऋषयश्चैव देवाश्च स्तुवन्त्येतेन तत्परम् । स्तूयमानो महादेवस्तुष्यते नियमात्मभिः ॥४॥

Aaprapya thu thatho anugnaam na sakya sthothumeeswara, Yada thennabhyanugnath sthutho vai sa thada maya. 33 According to my limited capacity, Using limited words and letters, Because of his grace and blessing.

In spite of that I would tell you in short, The story of him, who is the source of wisdom,

Verse 34

भक्तानुकम्पी भगवान् आत्मसंस्थाकरो विभुः । तथैव च मनुष्येषु ये मनुष्याः प्रधानतः ॥५॥ आस्तिकाः श्रद्दधानाश्च बहुभिर्जन्मभिः स्तवैः । भक्त्या ह्यनन्यमीशानं परं देवं सनातनम् ॥६॥ कर्मणा मनसा वाचा भावेनामिततेजसः । शयाना जाग्रमाणाश्च व्रजन्नुपविशंस्तथा ॥७॥ उन्मिषन्निमिषंश्चैव चिन्तयन्तः पुनः पुनः । शृण्वन्तः श्रावयन्तश्च कथयन्तश्च ते भवम् ॥८॥ स्तुवन्तः स्तूयमानाश्च तुष्यन्ति च रमन्ति च । जन्मकोटिसहस्रेषु नानासंसारयोनिषु ॥९॥ जन्तोर्विगतपापस्य भवे भक्तिः प्रजायते । उत्पन्ना च भवे भक्तिरनन्या सर्वभावतः ॥१०॥ भाविनः कारणे चास्य सर्वयुक्तस्य सर्वथा । एतद्देवेषु दुष्प्रापं मनुष्येषु न लभ्यते ॥११॥

Anaadi nidanasyaaham jagadyoner mahatmana, Naamnaam kanchith samudhesyam vakshamya vaktha yonina. 34 Since it is not feasible to pray him ,

Without his permission and grace, I was able to sing his prayers, When I was blessed by him.

Verse 35

निर्विघ्ना निश्चला रुद्रे भक्तिरव्यभिचारिणी तस्यैव च प्रसादेन भक्तिरुत्पद्यते नृणाम् । येन यान्ति परां सिद्धिं तद्भावगतचेतसः ॥१२॥

Varadasya varenayasya viswaroopasya dheematha, Srunu naamnam chayam Krishna yaduktham padma yonina. 35 Of that great one who is the origin of the world,

I will tell you a few names approximately , And who cannot find origin for himself.

Verse 36

ये सर्वभावानुगताः प्रपद्यन्ते महेश्वरम्। प्रपन्नवत्सलो देवः संसारात् तान् समुद्धरेत्॥१३॥

Dasa nama sahasraani yaanyaaha prapithamaha, Thaani nirmadhya manasa dhadhno druthamivodhbudham. 36 Please hear the collection of names , As revealed by Lord Brahma,

Who is the greatest among those who give boons, Who is the form of the universe, And who is personification of wisdom.

Verse 37

एवम् अन्ये विकुर्वन्ति देवाः संसारमोचनम्। मनुष्याणामृते देवं नान्या शक्तिस्तपोबलम्॥१४॥

Gire saaram yadha hema pushpasaaram yadha madhu, Gruthatsaaram yadha mandastha Dhaithath sara samudrutham. 37 These thousand names are the result of churning, Similar to getting butter from curd, Out of the ten thousand names told by Brahma.

Verse 38

इति तेनेन्द्रकल्पेन भगवान् सदसत्पतिः। कृत्तिवासाः स्तुतः कृष्ण तण्डिना शुद्धबुद्धिना॥१५॥

Sarva paapahamidham chathur veda samanvitham, Prayathnenadhi ganthavyam dharyanj cha prayathathmana. 38 Honey is taken out of flowers,

This essence has been taken after serious thought, Like the gold is taken out of mines, And ghee is taken out of butter.

Verse 39

स्तवमेतं भगवतो ब्रह्मा स्वयमधारयत्। गीयते च स बुद्‌ध्येत ब्रह्मा शङ्करसन्निधौ॥१६॥

Sarva bhoothathma bhoothasya harasyamitha thejasa, Ashtothara sahasram thu naamnam sarvasya may srunu, Yacchuthwa manuja vyagra sarvaan kaamaanvapsyathi. 39 Is one with the four great Vedas, Could be understood by great effort,

This removes all committed sins, And could be committed to memory through effort.

Verse 40

इदं पुण्यं पवित्रं च सर्वदा पापनाशनम्। योगदं मोक्षदं चैव स्वर्गदं तोषदं तथा॥१७॥

NYASA Asya shiva sahasranama stotra maha mantrasya Upamanyu rishi, Anushtup Chanda, Sri Sambha sadashivo devatha. Sthira sthanur eethi Bheejam, Srimaan sri vardhano jagah ithi Sakthi, Devathipathi ithi Keelakam , Sri Samba sada shiva Prasada sidhyarthe jape Viniyoga. Hey tiger among men, be pleased to hear from me, Those one thousand eight names of Him, Because he attracts every thing to himself,

Who is the soul of all souls, Who has greatly remarkable prowess, And who is called “hara(stealer)” and Sarva(all)”, And attain fruition of all your desires.

Verse 41

एवमेतत् पठन्ते य एकभक्त्या तु शङ्करम्। या गतिः साङ्ख्ययोगानां व्रजन्त्येतां गतिं तदा॥१८॥

DHYANAM Santham padmasanastham sasi dara makutam pancha vakthram trinethram, Soolam vajram cha gadgam parasumabhayadham dakshabhage vahantham, Nagam pasam gantam pralayahuthavaham sangusam vaama bhage, Nanalankara yuktham sphatikamani niham parvatheesam namaami. Nyasa (Preliminary chant) is “anushtup”, and the God is “Sambha sada shiva”. is “Devathipathi and is being chanted to get the grace of Sri Sambha Sada Shiva.

The sage for this “thousand names of Shiva” is sage Upamanyu, meter The root is “motionless shiva” , power is “Sri vardhano jagad”, Keelaga

Verse 42

स्तवमेतं प्रयत्नेन सदा रुद्रस्य सन्निधौ। अब्दमेकं चरेद्भक्तः प्राप्नुयादीप्सितं फलम्॥१९॥

Lam pruthvyathmane Gandham samarpayami Ham Aakasthmane Puspai poojayami Yam vaayvathmane dhoopamagrapayami Ram agneyathmane deepam darsayami Vam amruthathmane amrutham mahe naivedhyam nivedhyamai Trident, vajra, sword, axe and sign of refuge, Snake, rope, bell, eternal, fire and goad,

I salute the lord of Parvathy, Who is ever peaceful, Who sits in the lotus pose, Who wears the crescent on his crown, Who has five faces, Who has three eyes, Who carries on his right side, Who carries on his left side, Who has been decorated in various ways, And who is like bead of crystal.

Verse 43

एतद्रहस्यं परमं ब्रह्मणो हृदि संस्थितम्। ब्रह्मा प्रोवाच शक्राय शक्रः प्रोवाच मृत्यवे॥२०॥

Uthara Bhaga - After portion Yadha pradhanam Bhagawan ithi bhakthya sthutho maya, Yanna Brahmadayo deva vidhusthathwena narshaya 1 Using “lam” which is the root of earth, I offer sandal to the earth Using “ham” which is the root of sky, I offer flowers to the sky Using “yam” which is the root of air, I offer myrrh to the air Using “ram” which is the root of fire, I offer light to the fire Using “vam” which is the root of nectar, I offer the great offering to the nectar Using “sam” which is the root of all souls, I offer the complete worship to all the souls.

Verse 44

मृत्युः प्रोवाच रुद्रेभ्यो रुद्रेभ्यस्तण्डिमागमत्। महता तपसा प्राप्तस्तण्डिना ब्रह्मसद्मनि॥२१॥

Sthothavya marchyam vandhyam cha ka sthoshyanthi jagath pathim, Bhakthim thwevam puraskruthya maya yagna pathir vibhu, Thatho apya augnaam samprapya sthutho mathi matham vara. 2

I have praised with utmost devotion, That God who is not known , Even to Gods like Brahma and sages.

Verse 45

तण्डिः प्रोवाच शुक्राय गौतमाय च भार्गवः। वैवस्वताय मनवे गौतमः प्राह माधव॥२२॥

Shivamebhi sthuvan devam naamabhi pushti vardhanai, Nithya yuktha suchir bhaktha prapnothyathmanamathmana. 3 Can worship him who is the lord of Yagnas,

Who is capable of Worshipping Him, Who is fit to be praised, worshipped and saluted? I who has been blessed by him due to my devotion, And the foremost among those who are intelligent.

Verse 46

नारायणाय साध्याय समाधिष्ठाय धीमते। यमाय प्राह भगवान् साध्यो नारायणोऽच्युतः॥२३॥

Rushayasch sthuvanthyethena thath param, Sthooyamano Maha deva , sthusyathe niyamathmabhi. 4 Using these names of Shiva the Lord , Would automatically attain salvation.

He who worships the lord with devotion, With concentrated mind and devotion,

Verse 47

नाचिकेताय भगवान् आह वैवस्वतो यमः। मार्कण्डेयाय वार्ष्णेय नाचिकेतोऽभ्यभाषत॥२४॥

Bhakthanukampi Bhagawan aathmasamsthakaro vibhu, Thadaiva cha manushyeshu yea manushya pradanatha. 5 Aasthikya sradha daanascha bahubhir janmabhi sthavai, Bhakthya hyananya meesaanaam param devam sanathanam. 6 Karmana manasa vaacha bhavena mitha thejasa, Sayanaa jagramanascha vrajannu visamsthadha. 7 Unmishna nimishan chaiva chinthayantha puna puna, Sruvantha sravayanthascha kadayanthascha they bhavam. 8 Sthuvantha sthyumanascha thushyanthi cha ramanthi cha, Janma koti sahasreshu nana samsara yonishu, 9 Janthor vigatha paapasya bhave bhakthi prajayathe, Uthpanna cha bhave bhakthi rananya sarva havatha. 10 Bhavina karena chasya sarva yukthascha sarvadha, Eetha dhyeveshu dushpraapam manushyeshu labhyathe. 11

The sages and Devas worship Him using these names, And the great Lord would be happy, If praised by these names with discipline.

Verse 48

मार्कण्डेयान्मया प्राप्तं नियमेन जनार्दन। तवाप्यहम् अमित्रघ्न स्तवं दद्यां ह्यविश्रुतम्॥२५॥

Nirvigna Nischala Rudre bhakthi ravyabhicharini, Thasyaivacha prasadena bhakthi ruth padyathe nrunaam, Yena yanthi paraam sidhim thath bhagawatha chethasa. 12 They who are prince among devotees attain him without doubt.

This devotion to Rudra which is unstoppable, Which is without any doubts ces in them, Only by the grace of Rudra and because of that,

Verse 49

स्वर्ग्यमारोग्यमायुष्यं धन्यं वेदेन सम्मितम् नास्य विघ्नं विकुर्वन्ति दानवा यक्षराक्षसाः। पिशाचा यातुधानाश्च गुह्यका भुजगा अपि॥२६॥

Yea sarva bhavanugatha prapadhyanthe maheswaram, Prapanna vathsalo deva samasarathan samudhareth. 13 Those who concentrate on Him and nobody else, While in dream and while they are awake, While they go out and while they enter in, While they open their eyes and while they close it, Think of him, hear of him and make others hear of Him, Would attain happiness and satisfaction in life. Those of who were born thousands of times, Would develop this type of devotion to Him, Is not found among devas but only seen in rare men.

The god who is merciful on his devotees would establish them, And because of this, those best of men, those who believe in him, And those who worship him in several births, Who worship that God whose fame cannot be measured, And who is the greatest God known, By prayers , duties, mind and words , And praise him and be praised because of that, In different differing wombs and burn their sins in life, Which consists of depending only on him,

Verse 50

यः पठेत शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः। अभग्नयोगो वर्षं तु सोऽश्वमेधफलं लभेत्॥२७॥

Evamanye vikurvanthi deva samsara mochanam, Manushyanamruthe devam nana shakthisthapobalam. 14

Verse 51

जैगीषव्य उवाच ममाष्टगुणमैश्वर्यं दत्तं भगवता पुरा। यत्नेनान्येन बलिना वाराणस्यां युधिष्ठिर॥२८॥

Ithi thenedra kalpena bhagan sadasath pathi, Kruthivasa sthutha Krishna Thandina Shubha budhina. 15 Those who by all means follow and worship that Maheswara, Would be saved from the whirlpool of birth by him.

Verse 52

वाराणस्यां युधिष्ठिर ॐ नम इति

Sthvametham Bhgwatho Brahma swaya maadharyath, Geeyathe cha sa bhidhyetha Brahma Sankara sannidhou. 16 Except this worship of the greatest of Gods.

By this same path the devas also get rid of repeated births, And for men there is no need of strength and penance,

Verse 53

गर्ग उवाच चतुःषष्ट्यङ्गमददत् कलाज्ञानं ममाद्भुतम्। सरस्वत्यास्तटे तुष्टो मनोयज्ञेन पाण्डव॥२९॥ मनोयज्ञेन पाण्डव ॐ नम इति।

Idham punyam pavithram cha sarvadha papa nasanam, Yogadham Mokshadham chaiva Swaghadam Thoshadham Thadha. 17 Oh Lord Krishna, The sage Dandi, Praised by these words that God,

Who was as great as Indra, And who was of great intelligence, Who covers himself with elephant hide, And who is the Lord of cause and effect.

Verse 54

वैशम्पायन उवाच ततः कृष्णोऽब्रवीद्वाक्यं पुनर्मतिमतां वरः युधिष्ठिरं धर्मनिधिं पुरुहूतमिवेश्वरः। उपमन्युर्मयि प्राह तपन्निव दिवाकरः॥३०॥

Evamethad patanthe ya ekabhakthya thu sankaram, Yaa gathio sankhya yogaanaam brajanyethaa gathim thada. 18 Lord Brahma who heard this memorized this prayer,

And when in front of Lord Shankara, The great Lord Brhama sings these with feeling.

Verse 55

अशुभैः पापकर्माणो ये नराः कलुषीकृताः ईशानं न प्रपद्यन्ते तमोराजसवृत्तयः। ईश्वरं सम्प्रपद्यन्ते द्विजा भावितभावनाः॥३१॥

Sthavamedham prayathnena sada Rudrasya sannidhou , Abdhamekam chared bhaktha Prapunuyath deepsidham Bhalam. 19 Makes one clean, drives away sins, Grants yoga and thus salvation,

This prayer always gives rise to holy acts, And also takes one to heaven.

Verse 56

एवमेव महादेव भक्ता ये मानवा भुवि। न ते संसारवशगा इति मे निश्चिता मतिः॥३२॥ इति मे निश्चिता मतिः ॐ नम इति।

Ethad rahasyam paramam Brahmano hrudhi samsthidham, Brahma provacha sakraya sacra provachamruthyuve. 20 Would eventually attain that status,

He who recites with devotion and concentration, Which is attained by adepts of Sankhya yoga.

Verse 57

॥इति श्रीमन्महाभारते शतसाहस्र्यां संहितायां वैयासिक्याम् आनुशासनिकपर्वणि अष्टादशोऽध्यायः॥

Mruthyu provacha Rudrebhyo , Rudrebhya thandimagamath, Mahatha Thapsa prapthastha Thandina Brahma sadmani. 21 Would attain whatever he wants.

He who with great effort recites this always, For a year in front of Lord Rudra,

Verse 58

दुःस्वप्न-दुःशकुन-दुर्गति-दौर्मनस्य दुर्भिक्ष-दुर्व्यसन-दुःसह-दुर्यशांसि । उत्पात-ताप-विषभीतिम् असद्‌-ग्रहार्तिम् व्याधींश्च नाशयतु मे जगतामधीशः ॥

Thandi provacha Shukraya , Gowthamaya cha Bhargava, Vaivaswathya manave Gowthama praha Maadhava. 22 Always kept in the heart of Brahma, Was taught by him to Indra,

This very secret prayer , which is, And Indra taught this to Yama.